അയ്യായിരത്തിൽ ഒന്നിൽ നിന്ന് മൂന്നാം ഡിവിഷനിലേക്ക്; ലെസ്റ്ററിന് എവിടെയാണ് പിഴച്ചത്

ലെസ്റ്റർ: 2016 മെയ് 2. സീസണിന് മുമ്പ് വാതുവെപ്പുകാർ അയ്യായിരത്തിൽ ഒന്ന് സാധ്യത മാത്രം കൽപിച്ച ലെസ്റ്റർ സിറ്റി അന്ന് പ്രീമിയർ ലീഗ് ചാമ്പ്യന്മാരായി. ക്ലൗഡിയോ റാനിയേരിയുടെ സംഘത്തിൽ ജെയ്മി വാർഡിയും റിയാദ് മഹ്റസും എൻഗോലോ കാന്റെയും ലോകഫുട്ബോളിലെ ഏറ്റവും വലിയ അട്ടിമറികളിലൊന്നിന് കൈയൊപ്പച്ചു. പത്തുവർഷം കഴിഞ്ഞ്, 2026 ഏപ്രിൽ 21ന് സ്വന്തം തട്ടകത്തിൽ ഹൾ സിറ്റിയുമായി 2-2ന് സമനില വഴങ്ങിയതോടെ അതേ ലെസ്റ്റർ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ നിന്നും തരംതാഴ്ത്തപ്പെട്ടു. കിരീടത്തിനും മൂന്നാം ഡിവിഷനുമിടയിൽ 3,642 ദിവസങ്ങൾ മാത്രം. ക്ലബ്ബിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ രണ്ടാം തവണ മാത്രമാണ് ലെസ്റ്റർ ഇംഗ്ലീഷ് ഫുട്ബോളിന്റെ മൂന്നാം തട്ടിലിറങ്ങുന്നത്.

ഇംഗ്ലീഷ് ഫുട്ബോളിൽ ഇതിനു മുമ്പും ചാമ്പ്യന്മാർ തകർന്നിട്ടുണ്ട്. 1950ൽ ചാമ്പ്യന്മാരായ പോർട്സ്മത്ത് 1961ൽ മൂന്നാം ഡിവിഷനിലെത്തി. 1992ലെ ചാമ്പ്യന്മാരായ ലീഡ്സ് 2007ൽ രണ്ടു ഡിവിഷൻ താഴെയായി. പക്ഷേ, പ്രീമിയർ ലീഗിന്റെ സമ്പത്ത് കുമിഞ്ഞുകൂടിയ ഈ കാലത്ത് ഒരു ചാമ്പ്യൻ ക്ലബ് ഇത്ര വേഗത്തിൽ തകരുന്നത് ആദ്യമായാണ്. എവിടെയാണ് ലെസ്റ്ററിന് പിഴച്ചത്? ഉത്തരം ഒന്നല്ല, പലതാണ്.

ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് ഇല്ലാതെ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് ശമ്പളം

കിരീടം നേടിയ സീസണിൽ ലെസ്റ്റർ വരുമാനത്തിന്റെ 62 ശതമാനമാണ് ശമ്പളത്തിനായി ചെലവഴിച്ചത്. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ആ കണക്ക് കുതിച്ചുയർന്നു. 2017-18ൽ 75 ശതമാനം, 2018-19ൽ 84. ബ്രണ്ടൻ റോഡ്ജേഴ്സിന്റെ കീഴിൽ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തെത്തിയ 2019-20 സീസണിൽ ക്ലബ് വരുമാനത്തിന്റെ 105 ശതമാനം ശമ്പളത്തിനായി ചെലവിട്ടു. അതായത് കിട്ടുന്നതിലേറെ ശമ്പളത്തിന് മാത്രം ചെലവാക്കി.

ഇത്രയും ചെലവാക്കിയത് ഒരു ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടിയായിരുന്നു — ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്. 2019-20ലും 2020-21ലും ചേർത്ത് 567 ദിവസം ലെസ്റ്റർ ആദ്യ നാലിലുണ്ടായിരുന്നു. രണ്ടു തവണയും സീസൺ തീർന്നപ്പോൾ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്ത്. ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് വരുമാനം കൈയെത്തും ദൂരത്ത് എത്തിയിട്ടും കൈവിട്ടുപോയി. 2021ൽ ക്ലബ് ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി എഫ്എ കപ്പ് നേടിയപ്പോൾ സമ്മാനത്തുകയായി കിട്ടിയത് 18 ലക്ഷം പൗണ്ട് മാത്രം. അതേ വർഷം ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗിലെ ആറു കളികളിൽ അഞ്ചിലും തോറ്റ ഹംഗേറിയൻ ക്ലബ് ഫെറെൻസ്വാറോസ് നേടിയത് 2.16 കോടി ഡോളറാണ്. ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് എന്ന സ്വപ്നത്തിന് ക്ലബ് കൊടുത്ത വില എത്രയാണെന്ന് ആ കണക്കുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തം.

ആദ്യമായി തരംതാഴ്ത്തപ്പെട്ട 2022-23 സീസണിൽ ശമ്പളച്ചെലവ് വരുമാനത്തിന്റെ 116 ശതമാനം ആയിരുന്നു. അതായത്, ക്ലബ് സമ്പാദിക്കുന്ന ഓരോ പൗണ്ടിനും ശമ്പളമായി നൽകിയത് ഒരു പൗണ്ടും 16 പെൻസും. അന്ന് പ്രീമിയർ ലീഗിലെ ഏഴാമത്തെ വലിയ ശമ്പളബാധ്യത ലെസ്റ്ററിന്റേതായിരുന്നു. ടീം ഫിനിഷ് ചെയ്തത് 18ആമത്.

വിചായ് ഇല്ലാത്ത ലെസ്റ്റർ

2018 ഒക്ടോബറിൽ സ്റ്റേഡിയത്തിന് പുറത്തുണ്ടായ ഹെലികോപ്റ്റർ അപകടത്തിൽ ഉടമ വിചായ് ശ്രീവദ്ധനപ്രഭ മരിച്ചതോടെയാണ് ക്ലബ്ബിന്റെ കഥ മാറിത്തുടങ്ങിയതെന്ന് ആരാധകർ വിശ്വസിക്കുന്നു. കാര്യങ്ങൾ നടത്തിയെടുക്കുന്ന സ്വഭാവക്കാരനായിരുന്നു വിചായ് എന്ന് കിരീടം നേടിയ ടീമിലെ പ്രതിരോധനിര താരം റോബർട്ട് ഹൂത് ഓർക്കുന്നു. തുടർന്ന് ക്ലബ്ബിന്റെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തത് 33കാരനായ മകൻ അയ്യവത് "ടോപ്" ശ്രീവദ്ധനപ്രഭ. ടോപ് ക്ലബ്ബിൽ വിരളമായേ എത്താറുള്ളൂവെന്ന് ആരാധകർ പരാതിപ്പെടുന്നു.

വിചായിന്റെ കാലത്ത് ക്ലബ് പിന്തുടർന്നത് വിറ്റ് വളർച്ച നേടുന്ന മാതൃകയായിരുന്നു. കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് കളിക്കാരെ കണ്ടെത്തി വളർത്തി വലിയ വിലയ്ക്ക് വിൽക്കുക. കാന്റെ ചെൽസിക്കും (2016), മഹ്റസിനെ മാഞ്ചസ്റ്റർ സിറ്റിക്കും (2018), ഹാരി മഗ്വയറെ മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡിനും (2019), ബെൻ ചിൽവെൽ (2020) വെസ്ലി ഫോഫാന (2022) എന്നിവരെ ചെൽസിക്കും വിറ്റു. മഗ്വയറിന് ഏകദേശം 8.7 കോടി യൂറോയും ഫോഫാനയ്ക്ക് 8 കോടി യൂറോയിലേറെയും കിട്ടി.

എന്നാൽ വിചായിനുശേഷം ക്ലബ് "വിറ്റ് നിലനിൽക്കുക" എന്ന ശൈലിയിൽ നിന്ന് "ചെലവാക്കി മത്സരിക്കുക" എന്ന ശൈലിയിലേക്ക് മാറി. വിറ്റ താരങ്ങൾക്ക് പകരം വന്നവർക്ക് അതേ നിലവാരമില്ലായിരുന്നു. ശമ്പളവും ട്രാൻസ്ഫർ ചെലവും കൂടിയെങ്കിലും വാണിജ്യ വരുമാനം അതിനൊപ്പം വളർന്നില്ല. കിരീടകാലത്തെ ക്ലബ്ബിന്റെ ട്രാൻസ്ഫർ നയങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന സ്പോർട്ടിങ് ഡയറക്ടർ ജോൺ റഡ്കിനാണ് ആരാധകരുടെ രോഷത്തിന്റെ കേന്ദ്രം.

കൊടുംകാറ്റിലേക്ക് കാലിയായ കൈകളുമായി

2023ൽ ആദ്യമായി തരംതാഴ്ത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ ക്ലബ്ബിന്റെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട സ്വത്തുക്കളായിരുന്ന യൂറി ടീലമൻസ്, ചാഗലർ സോയുൻചു, ജോണി എവൻസ്, അയോസെ പെരസ് എന്നിവർ കരാർ തീർന്ന് ഫ്രീ ട്രാൻസ്ഫറിൽ ക്ലബ് വിട്ടു. ഒരു പൈസപോലും കിട്ടിയില്ല. കരാർ സമയത്ത് പുതുക്കാതെയോ വിൽക്കാതെയോ താരങ്ങളെ കൈവിടുന്ന ഈ ശീലം ടീമിന്റെ ആസ്തിയെ കാർന്നുതിന്നു. ഇതിനിടയിൽ സീഗ്രേവിൽ പുതിയ പരിശീലന കേന്ദ്രത്തിനായി ഏകദേശം 11.5 കോടി പൗണ്ട് ചെലവിട്ടു. 2020ൽ പൂർത്തിയായ ആ സൗകര്യം ലോകോത്തരമാണെങ്കിലും വരുമാനം കൂട്ടുന്ന ആസ്തിയല്ല.

2024-25 സീസണിൽ പ്രീമിയർ ലീഗിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ ക്ലബ്ബിന്റെ വരുമാനം 18.65 കോടി പൗണ്ടായി ഉയർന്നു. പക്ഷേ ശമ്പളച്ചെലവ് 15.29 കോടി പൗണ്ടായി. വർഷാവസാനം നഷ്ടം 7.11 കോടി പൗണ്ട്. ഏകദേശം 9.87 കോടി പൗണ്ടിന്റെ പുറംകടം എടുത്തത് എട്ടു ശതമാനത്തോളം പലിശയ്ക്കാണ്. ഭാവിയിൽ കിട്ടേണ്ട ടിവി വരുമാനം ഈടായി വെച്ച് അഞ്ച് കോടി പൗണ്ട് വായ്പയെടുത്തു. ട്രാൻസ്ഫർ വരുമാനത്തിൽ നിന്ന് മൂന്നു കോടി പൗണ്ട് മുൻകൂട്ടി വിറ്റു. ഉടമകളുടെ കിംഗ് പവർ ഗ്രൂപ്പിന്റെയും ചെയർമാന്റെയും 12.4 കോടി പൗണ്ടിന്റെ വായ്പകൾ ഓഹരിയാക്കി മാറ്റേണ്ടിവന്നു.

നിയമത്തിന്റെ കുരുക്ക്

പ്രീമിയർ ലീഗിന്റെ സാമ്പത്തിക നിയമമായ പ്രോഫിറ്റ് ആൻഡ് സസ്റ്റൈനബിലിറ്റി റൂൾസ് (പിഎസ്ആർ) ലംഘിച്ചതിന് 2022-23 സീസണിലേക്ക് ലെസ്റ്ററിനെതിരെ കുറ്റം ചുമത്തിയിരുന്നു. കണക്കുവർഷം അവസാനിക്കുന്ന ജൂൺ 30ന് മുമ്പ് തന്നെ ക്ലബ് ലീഗിൽ നിന്ന് തരംതാഴ്ത്തപ്പെട്ടതിനാൽ പ്രീമിയർ ലീഗിന് അധികാരമില്ലെന്ന വാദം അപ്പീൽ ബോർഡ് അംഗീകരിച്ചു. സാങ്കേതിക പഴുതിലൂടെ ആ കേസിൽ നിന്ന് ലെസ്റ്റർ രക്ഷപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് കിരീടം നേടിയ 2023-24 സീസണിലെ കണക്കുകളിൽ ക്ലബ് കുടുങ്ങി. മൂന്നുവർഷത്തെ നഷ്ടപരിധി മറികടന്നതിന് 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ ആറ് പോയിന്റ് വെട്ടിക്കുറച്ചു. ക്ലബ്ബിന്റെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായിരുന്നു ഇത്തരമൊരു ശിക്ഷ. ഏപ്രിൽ 8ന് അപ്പീലും തള്ളി. വിൽപ്പന്നാളിന്റെ അവസാന ആഴ്ചകളിൽ തരംതാഴ്ത്തൽ മേഖലയിൽ പൊരുതുന്ന ടീമിന് ആ ആറ് പോയിന്റ് ഇരട്ടി ഭാരമായി.

പത്തു പരിശീലകർ, ഒരു ദിശയുമില്ല

2023 ഏപ്രിലിൽ റോഡ്ജേഴ്സ് പോയശേഷം താത്കാലികക്കാർ ഉൾപ്പെടെ പത്തോളം പേർ ലെസ്റ്ററിന്റെ ഡഗ്ഔട്ടിലിരുന്നു. ഇതിൽ വിജയിച്ചത് ഒരാൾ മാത്രം — എൻസോ മരേസ്ക. 97 പോയിന്റുമായി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് കിരീടം നേടിയ മരേസ്ക ഉടൻ ചെൽസിയിലേക്ക് പോയി. പിന്നാലെ വന്ന സ്റ്റീവ് കൂപ്പറെ 2024 നവംബറിൽ 16ആം സ്ഥാനത്തുനിൽക്കെ പുറത്താക്കി. പകരം വന്ന റൂഡ് വാൻ നിസ്റ്റൽറൂയിയുടെ കീഴിൽ ഡിസംബർ 14 മുതൽ ഏപ്രിൽ 7 വരെ 16 ലീഗ് മത്സരങ്ങളിൽ 15ലും തോറ്റു. അഞ്ചു കളി ബാക്കിനിൽക്കെ രണ്ടാം തവണയും തരംതാഴ്ത്തപ്പെട്ടു.

ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലെ കഴിഞ്ഞ സീസണിൽ മാർട്ടി സിഫുവെന്തെസിനെയും പുറത്താക്കി. താത്കാലിക ചുമതലയേറ്റ ആൻഡി കിങ് നാലു കളിയും തോറ്റു. ഫെബ്രുവരിയിൽ എത്തിയ ഗാരി റോവെറ്റിനും ടീമിനെ രക്ഷിക്കാനായില്ല. സീസണിൽ ലീഡ് നേടിയ ശേഷം 30 പോയിന്റാണ് ലെസ്റ്റർ കളഞ്ഞുകളഞ്ഞത്. ലീഗിലെ ഏറ്റവും വലിയ കണക്ക്. 46 പോയിന്റുമായി 23ആം സ്ഥാനത്താണ് ടീം സീസൺ അവസാനിപ്പിച്ചത്. പരിശീലകർ മാറിമാറി വന്നെങ്കിലും ഒരു ദശാബ്ദത്തിലേറെയായി ട്രാൻസ്ഫർ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തുവന്നത് ഒരേ ആളുകളാണെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

മൂന്നാം ഡിവിഷനിലെ യാഥാർത്ഥ്യം

പ്രീമിയർ ലീഗിൽ കളിച്ചപ്പോൾ വർഷം 18.7 കോടി പൗണ്ടായിരുന്നു ലെസ്റ്ററിന്റെ വരുമാനം. ലീഗ് വണ്ണിൽ ഇത് ഏകദേശം ആറ് കോടിയായി കുറയുമെന്നാണ് കണക്കുകൂട്ടൽ. ശമ്പളച്ചെലവ് 30 മുതൽ 40 ശതമാനം വരെ കുറയ്ക്കേണ്ടിവരും. വേനലിൽ ടീമിൽ വൻ കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക് നടന്നു. ഹാരി വിങ്ക്സ്, ജോർഡൻ അയൂ, പാട്സൺ ഡാക്ക, റിക്കാർഡോ പെരേര എന്നിവർ ക്ലബ് വിട്ടു. അബ്ദുൽ ഫതാവുവിനെ ഇപ്സ്വിച്ചിനും ബിലാൽ എൽ ഖന്നൂസിനെ സ്റ്റുട്ഗാർട്ടിനും വിറ്റു. റസ്സൽ മാർട്ടിനാണ് പുതിയ പരിശീലകൻ. സെപ്റ്റംബർ പകുതിയിൽ ആറു കളികളിൽ നിന്ന് എട്ടു പോയിന്റുമായി പട്ടികയുടെ മധ്യത്തായിരുന്നു ടീം.

"ഏറ്റവും വലിയ ഉയരങ്ങളും ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും വലിയ താഴ്ചകളും ഞങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു," തരംതാഴ്ത്തലിനുശേഷം ടോപ് ശ്രീവദ്ധനപ്രഭ പറഞ്ഞു. വരുമാനത്തിന് മുകളിൽ ചെലവ്, താരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനാകാതെ വരുന്ന കരാർ നയം, ഇടതടവില്ലാതെ മാറുന്ന പരിശീലകർ, ഭാവിവരുമാനം പണയപ്പെടുത്തിയ വായ്പകൾ, നിയമലംഘനത്തിന് ലഭിച്ച ശിക്ഷ — ഓരോന്നും ഒറ്റയ്ക്ക് നോക്കിയാൽ തിരുത്താവുന്ന തെറ്റുകൾ. എല്ലാം ഒരുമിച്ചപ്പോൾ കാൽപ്പന്ത് ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതകഥ ഇംഗ്ലീഷ് ഫുട്ബോളിലെ ഏറ്റവും വലിയ മുന്നറിയിപ്പായി മാറി.