ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രം മാറ്റിയെഴുതിയ ആ വളഞ്ഞ കാലുകൾ

ഒരു സൗഹൃദ മത്സരത്തിന്റെ വൈകുന്നേരം. ബോട്ടഫോഗോയുടെ വലതുവിങ്ങിൽ പന്തുമായി ബ്രസീലിയൻ വിങ്ങറായ മാനുവൽ ഫ്രാൻസിസ്കോ. എതിർവശത്ത് റിവർ പ്ലേറ്റിന്റെ ഡിഫൻഡർ ഫെഡറിക്കോ വെയ്‌റോ. ഒരേ വശത്തേക്ക് പോകുമെന്ന് തോന്നിപ്പിച്ച് അയാൾ പെട്ടെന്ന് മറുവശത്തേക്ക് തിരിയുന്നു. വെയ്‌റോ പിന്നാലെ. അയാൾ വീണ്ടും നിർത്തി, വീണ്ടും വെട്ടിക്കുന്നു. അവിശ്വസനീയമായ ആ നീക്കം കണ്ട് മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിലെ ഗാലറിയിൽ ഒരു നിശ്വാസം ഉയർന്നു, പിന്നാലെ ഒരു ആരവവും “ഒലെ” എന്ന വിളിയും ഉയരുന്നു. ഫുട്ബോൾ മൈതാനത്ത് ആദ്യമായി ഓലെ എന്ന് മുഴങ്ങിയത് അന്നായിരുന്നു. ആ മനോഹര മുഹൂർത്തം സമ്മാനിച്ച കളിക്കാരന്റെ മുഴുവൻ പേര് മാനുവൽ ഫ്രാൻസിസ്കോ ദോസ് സാന്റോസ്. ലോകം പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തെ വിളിച്ചത് മറ്റൊരു പേരിലാണ് — ഗാരിഞ്ച. പെലെയുടെ പേര് ഇന്നും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കുട്ടികൾക്കറിയാം. അതേ ബ്രസീലിയൻ ടീമിൽ കളിച്ച് 1958-ലും 1962-ലും ലോകകപ്പ് നേടിയ ഗാരിഞ്ചയുടെ പേര് പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അത്ര പരിചിതമല്ല. എന്തുകൊണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കണം: വളഞ്ഞ കാലുകൾ കൊണ്ട് പ്രതിരോധക്കാരെ കുഴക്കിയ, മൈതാനത്തിന് പുറത്തുള്ള ജീവിതത്തിൽ സ്വന്തം വഴികൾ കണ്ടെത്താൻ പാടുപെട്ട ഒരു മനുഷ്യന്റെ കഥയിലേക്ക്. നടക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ ബാലൻ 1933 ഒക്ടോബർ 28-ന് റിയോ ഡി ജനീറോയിലെ മാഗെ എന്ന പ്രദേശത്തുള്ള പാവു ഗ്രാൻഡെ എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലാണ് മാനുവൽ ഫ്രാൻസിസ്കോ ദോസ് സാന്റോസ് ജനിച്ചത്. അടിമകളുടെ പിൻമുറക്കാരനായ കുടുംബമായിരുന്നു അദേഹത്തിന്റേത്. ജനിച്ച് വീണത് കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്കായിരുന്നു. ജന്മനാൽ തന്നെ ഒരു കാൽ മറ്റൊന്നിനെക്കാൾ ഏകദേശം ആറ് സെന്റീമീറ്റർ ചെറുതായിരുന്നു, ഇരു കാലുകളും വിപരീത ദിശകളിലേക്ക് വളഞ്ഞിരുന്നു. ഈ ബാലൻ "സ്പെയർ പാർട്സ് കൊണ്ട് കൂട്ടിച്ചേർത്തതു പോലെ" ജനിച്ചു എന്നാണ് ചിലർ കളിയാക്കി പറ‍ഞ്ഞത്. ഈ കുട്ടി ഒരിക്കലും ശരിയായി നടക്കില്ലെന്നായിരുന്നു ഡോക്ടർമാരുടെ ആദ്യ വിധിയെഴുത്ത്. ഈ കൊച്ചു ബാലനെ അയാളുടെ സഹോദരി റോസ ഒരു ദിവസം ഒരു കുഞ്ഞു പക്ഷിയോട് ഉപമിച്ചു. വടക്കൻ ബ്രസീലിൽ ഒരു ചെറിയ തരം കുരുവിയെ വിളിക്കുന്ന പേരായിരുന്നു "ഗാരിഞ്ച". നാലാം വയസ്സിലേക്കുള്ളപ്പോൾ ആ പേര് കുടുംബത്തിലും സൗഹൃദവലയത്തിലും സ്ഥിരപ്പെട്ടു. (ബ്രിട്ടാനിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില സ്രോതസ്സുകൾ ഈ ശാരീരിക അവസ്ഥയെ ബാല്യകാല പോളിയോയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മറ്റു പല വിവരണങ്ങളും ഇത് ജന്മനാൽ ഉള്ള ഒരു അവസ്ഥയായി മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ — ഇക്കാര്യത്തിൽ കൃത്യമായ ഒരു സ്ഥിരീകരണം ലഭ്യമല്ല.) പിതാവ് കടുത്ത മദ്യപാനിയായിരുന്നു, കാഷാസ എന്ന നാടൻ മദ്യത്തിന് അടിമയായിരുന്ന ആ പിതാവിന്റെ ദൗർബല്യം പിന്നീട് ഗാരിഞ്ചയും പേറേണ്ടിവന്നു. പതിനാലാം വയസ്സിൽ പ്രാദേശിക ഫാക്ടറി ടീമിനായി മാത്രം കളിച്ചിരുന്ന ഈ ബാലന് ഫുട്ബോൾ ഒരു തൊഴിലാക്കണം എന്ന ചിന്ത ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സഹപ്രവർത്തകർ അയാളുടെ വൈദഗ്ധ്യത്തിൽ അമ്പരന്നിട്ടും, 19 വയസ്സ് വരെ ഗാരിഞ്ചയ്ക്ക് ഫുട്ബോളിനോട് വലിയ താൽപര്യമില്ലായിരുന്നു. ഒടുവിൽ 19-ാം വയസ്സിലാണ് ബോട്ടഫോഗോ ക്ലബ്ബിൽ പരിശീലനത്തിന് പോകാൻ അവൻ തയ്യാറായത് ബോട്ടഫോഗോയിലേക്കുള്ള വഴി കുട്ടിക്കാലം മുതൽ പാവു ഗ്രാൻഡെയിൽ ഫുട്ബോൾ കളിച്ച ഗാരിഞ്ച ബോട്ടഫോഗോയിൽ പരിശീലനത്തിന് എത്തി. ബോട്ടഫോഗോയിലെ ട്രയലിൽ ഗാരിഞ്ച കളത്തിലിറങ്ങിയപ്പോൾ, ബ്രസീൽ ദേശീയ ടീം താരം നിൽട്ടൺ സാന്റോസ് ആയിരുന്നു അവന് മുന്നിൽ. മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ഗാരിഞ്ച പന്ത് നിൽട്ടൺ സാന്റോസിന്റെ കാലുകൾക്കിടയിലൂടെ കടത്തിവിട്ടു. ആ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് നിൽട്ടൺ സാന്റോസ് തന്നെ ക്ലബ്ബിനോട് ഈ പയ്യന് പ്രൊഫഷണൽ കരാർ നൽകണമെന്ന് ശഠിച്ചു. അതേ വർഷം ക്ലബ്ബിന്റെ ഔദ്യോഗിക മത്സരത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ഹാട്രിക് നേടിയെന്ന കഥ പല ജീവചരിത്രങ്ങളിലും കാണാം. എന്നാൽ ബോട്ടഫോഗോയുടെ ഔദ്യോഗിക രേഖയിൽ, അരങ്ങേറ്റത്തിൽ പെനാൽറ്റിയിലൂടെ സമനിലഗോൾ നേടിയെന്നാണ് പറയുന്നത്. ക്ലബ്ബിനായി 612 മത്സരത്തിൽ ഗരിഞ്ച 245 ഗോളുകൾ നേടിയെന്നാണ് കണക്കുകൾ ബോട്ടഫോഗോയ്ക്കായി 1953 മുതൽ 1965 വരെ കളിച്ച ഗാരിഞ്ചയുടെ കണക്കുകളിൽ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്. 238 മത്സരങ്ങളിൽ 84 ഗോളുകളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുള്ളത്. എന്നാൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റൊരു കണക്ക് പ്രകാരം, 12 വർഷത്തിനിടെ 581 മത്സരങ്ങളിൽ 232 ഗോളുകൾ അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഏത് കണക്ക് സ്വീകരിച്ചാലും, മൈതാനത്ത് പന്തുമായി അയാൾ സൃഷ്ടിച്ച മാജിക്കിന്റെ വ്യാപ്തി കുറയുന്നില്ല. പിന്നീട് കോറിന്ത്യൻസ്, അത്‌ലെറ്റിക്കോ ജൂനിയർ, ഫ്ലാമെംഗോ, സക്രോഫാനോ, ഒലാരിയ എന്നീ ക്ലബ്ബുകൾക്കായി അദ്ദേഹം കളിച്ചെങ്കിലും, ബോട്ടഫോഗോയിലെ ആ നിറംപിടിപ്പിച്ച വർഷങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രതാപകാലം. ദേശീയ ടീമിലെത്തിയ ​ഗരിഞ്ച ഈ അസാധാരണ കാലുകൾ കൊണ്ട് 1958-ലും 1962-ലും ബ്രസീലിന്റെ ലോകകപ്പ് വിജയങ്ങളിൽ പങ്കാളിയായി. ബ്രസീലിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ രണ്ട് ലോകകപ്പ് കിരീടങ്ങൾ ഉയർത്തിയ ആ ടീമുകളിലെ പ്രധാന കണ്ണിയായി അദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 1962-ൽ പെലെക്ക് പരിക്കേറ്റ് പുറത്തിരിക്കേണ്ടിവന്നപ്പോൾ, ടീമിന്റെ ആക്രമണത്തിന് ഗാരിഞ്ച നേതൃത്വം നൽകി. ആ ലോകകപ്പിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കളിക്കാരിലൊരാളായി അദ്ദേഹം മാറി. ബ്രസീലിലെ ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് "അലെഗ്രിയ ദോ പോവോ" (ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷം), "അഞ്ജോ ദെ പെർനാസ് ടോർട്ടാസ്" (വളഞ്ഞ കാലുകളുള്ള മാലാഖ) എന്നീ വിളിപ്പേരുകൾ നൽകി. വിജയിക്കാൻ വേണ്ടിയല്ല, കാണികളെ രസിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് താൻ കളിക്കുന്നത് എന്ന മനോഭാവത്തോടെ, കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ ഒരു കളിസ്ഥലത്ത് കളിക്കുന്നതു പോലെയാണ് ഗാരിഞ്ച എപ്പോഴും മൈതാനത്ത് ഇറങ്ങിയത്. ശാരീരിക പരിമിതികളെ ഒരു ദൗർബല്യമായി അല്ല, എതിർ താരങ്ങളെ കുഴക്കാനുള്ള ഒരു ആയുധമായി അദ്ദേഹം മാറ്റി. വീഴ്ചയും വിസ്മൃതിയും മൈതാനത്ത് വളഞ്ഞ കാലുകൾ കൊണ്ട് ലോകത്തെ അമ്പരപ്പിച്ച ഗാരിഞ്ചയിൽ നിന്നും മൈതാനത്തിന് പുറത്ത് പിതാവിൽ നിന്ന് പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയ മദ്യാസക്തി വിട്ടൊഴിഞ്ഞില്ല. കരിയറിന്റെ അവസാന വർഷങ്ങളിലും അതിനുശേഷവും ഈ ദൗർബല്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ ഗ്രസിച്ചു. പ്രശസ്തിയുടെ ഉച്ചിയിൽ നിന്ന് ക്ലബ്ബുകൾ മാറിമാറി കളിക്കുന്ന അവസാന നാളുകളിലേക്കുള്ള ആ യാത്ര, ഒരു കാലത്ത് ലോകം "ഒലെ" വിളിച്ച ആ കാലുകൾക്ക് താങ്ങാനാവാത്ത ഭാരമായി മാറി. 1983 ജനുവരി 20-ന്, 49-ാം വയസ്സിൽ, റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ വച്ച് ഗാരിഞ്ച അന്തരിച്ചു. പെലെയുടെ കരിയർ അച്ചടക്കത്തിന്റെയും തുടർച്ചയായ വിജയങ്ങളുടെയും ഒരു നേർരേഖയായിരുന്നു. ഗാരിഞ്ചയുടെ ജീവിതം അങ്ങനെയായിരുന്നില്ല — അത് അയാളുടെ കാലുകൾ പോലെ തന്നെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ ഒരു പാതയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാവാം, ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ പെലെയുടെ പേര് സ്വർണ്ണലിപികളിൽ എഴുതപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഒരേ ടീമിൽ ഒരേ കിരീടങ്ങൾ നേടിയ ഗാരിഞ്ചയുടെ പേര് പതിയെ മൺമറഞ്ഞുപോയത്. എന്നാൽ ചരിത്രത്തിന് ഒരു ന്യായമുണ്ട്: ഡോക്ടർമാർ ഒരിക്കൽ നടക്കാൻ പോലും കഴിയില്ലെന്ന് വിധിയെഴുതിയ ഒരു ബാലൻ, ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച ഡ്രിബ്ലർമാരിൽ ഒരാളായി മാറി എന്നത് ഇന്നും ഫുട്ബോൾ ലോകത്തിന് ഒരു അത്ഭുതമായി അവശേഷിക്കുന്നു. റിവർ പ്ലേറ്റിന്റെ ആ ഫുൾബാക്കിനെ വെട്ടിച്ചുകടന്ന നിമിഷം ജനിച്ച "ഒലെ" എന്ന ആ വിളി, ലോകമെമ്പാടും ഇന്നും മൈതാനങ്ങളിൽ മുഴങ്ങുന്നു — അതിനുള്ളിൽ പാവു ഗ്രാൻഡെയിലെ ആ വളഞ്ഞ കാലുകളുള്ള കുഞ്ഞു പക്ഷിയുടെ ഓർമ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു, പേരുപോലും അറിയാതെ.